Home ] O Arhivu ] Fondovi i zbirke ] Izdanja ] Izložbe ] Istorija Pančeva ] Događaji ] Galerija ] Kontakt ] Mapa ] About Us ] Archiv ]
               

Fondovi i zbirke :::
Od izuzetnog značaja :::

Back ] Next ]
 

(4)

 Magistrat municipalnog grada Pančeva (1794-1918)
(Törvénzhatósági Joggal Felruházott Város Tanásca)

 
    Spisi:
Kutija: 6145 (1794-1918)

Knjige:
Sveska: 1171 (1794-1918)
Od toga:
  1. Zapisnika 169
  2. Delovodnika 330
  3. Registara 385
  4. Ostalih knjiga - 287 svezaka

Informativna sredstva:

  1. Sumarni inventar - 4 sveske (1794-1918)
  2. Analitički inventar - 24 sveske (1794-1849)
  3. Analitički inventar zbirke vandrovki - 1 sveska (1821-1877)
  4. Regesti za 124.221 predmet (1794-1863)
  5. Regesti sa 127.121 kartonom (1794-1860)

Organizacione jedinice ili serije:

  1. Magistrat vojnog komuniteta Pančeva
    (Pancsovaer Militär Comunitäts Magistrat (1794-1872)
  2. Zbirka vandrovki (1821-1877)
  3. Magistrat – Mađarska buna (1848-1849)
  4. Magistrat municipalnog grada Pančeva
    (Pancsova Törvénzhatósági Joggal Felruházott Város Tanásca) (1872-1918)

Istorijat tvorca fonda

Na osnovu ukaza cara Franca I Pančevo je 1. januara 1794. godine proglašeno za slobodni vojni komunitet (Freie Militär Communität) s tim što je komunitet bio dužan da pored određene poreske obaveze osnuje i izdržava bataljon zemaljske odbrane (Landwer Battallion). Prvi Magistrat sa gradonačelnikom na čelu formiran je 28. februara iste godine U delokrug rada Magistrata, kao organa političko-upravne i sudske vlasti, spadao je nadzor nad održavanjem reda, čistoće, sigurnosti građanstva; zatim su spadale ostavinske rasprave, pupilarije, razrezivanje i ubiranje poreza. U građanskim parnicama Magistrat je donosio presude kao prvostepeni organ.
Posle Mađarske revolucije, a na osnovu carskog patenta od 18. novembra 1849. godine, izvršena je reorganizacija čitave Granice. Ona je komunitetima donela niz promena u upravnom sistemu i delokrugu rada samog Magistrata koji je u ovom periodu ostao samo čuvar gradskih poseda i izvršilac naredaba viših organa.
Kada je, na osnovu ukaza cara od 9. juna 1872. godine, Banatska vojna granica razvoja Pančena, Pančevo je postalo municipalni grad sa određenom jurisdikcijom, a posle 1886. godine samostalni municipalni grad sa uređenim Magistratom i županijskim pravima. Municipalnu vlast grad je vršio na osnovu XXI zakonskog članka iz 1886. godine.
Tvorac fonda prestao je da postoji posle sloma Austrougarske monarhije, 8. novembra 1918. godine.

 
       
 
Mihovil Tomandl

Istorijat arhivskog fonda

Fond je pre preuzimanja bio smešten na tavanima zgrade Magistrata i u pisarnici Gradskog odbora. Profesor Đorđe Živanović i dr Mihovil Tomandl su po nalogu komandanta mesta tek oslobođenog Pančeva popisali građu ovog fonda. Ona je preuzeta 1951.godine, kada je Arhivsko središte dobilo prostorije u zgradi Srpske pravoslavne crkvene opštine. Odmah po preuzimanju fonda pristupilo se njegovom registraturskom sređivanju. Ovaj posao se obavljao do 1953. godine. Registratursko sređivanje fonda nije teklo po savremenim arhivističkim principima. Pri sređivanju nije se nastojalo da fond sačuva prvobitni poredak dokumenata koji su organski nastali u toku rada tvorca fonda. Ne poštujući princip provenijencije od dokumenata je obrazovana jedna jedinstvena serija, iako je tvorac fonda dokumenta arhivirao pod različitim registraturskim oznakama. Naknadno je ustanovljeno da su u fondu postojale tri serije i to: in politicis, in oeconomicis i in iuridicis. S obzirom da je fond Magistrata i arhivistički obrađen prema pomenutom načinu registraturskog sređivanja do 1864. godine, u Vodiču se fond nije mogao prikazati po izvornim serijama.
Za sve predmete fonda do 1864. godine izrađeni su spoljašnji opisi (profesor Milen Nikolić) i analitički inventar do 1849. godine.

Stepen sačuvanosti:
Spisi i knjige su većim delom sačuvani.

 
       
 

4.1.

Magistrat vojnog komuniteta Pančeva (1794-1872)
(Pancsovaer Militär Communitäte Magistrat) (1794-1872)

Spisi:
Kutija: 1089 (1794-1872)

Knjige:
Svezaka 508 (1794-1872)
Od toga:

  1. Zapisnika 9 (1868-1872)
  2. Delovodnika 67 (1794-1872)
  3. Registara 145 (1794-1872)
  4. Ostalih knjiga - 287 svezaka (1797-1868)

Na nemačkom.
Arhivistički obrađen.

Informativna sredstva:

  1. Sumarni inventar – 2 sveske (1794-1872)
  2. Analitički inventar – 23 sveske (1794-1847)
  3. Regesti za 124.221 predmet (1794-1863)
  4. Tematska kartoteka sa 127.121 kartonom (1794-1863)

Građa sadrži predmete koji se odnose na političko-upravnu fukciju Magistrata i na spise iz oblasti ekonomskog, pravnog, kulturnog, prosvetnog i zdravstvenog života grada. Ostali predmeti su: dodela građanskih, kontribuentskih i majstorskih prava; ženidbene dozvole, ostavinski predmeti, zastupanja interesa siročadi, održavanje reda, javne bezbednosti i čistoće; kaldrmisanje ulica, obezbeđenje grada od požara; staranje o školama, razrezivanje i ubiranje poreza; izdavanje prava za ubiranje regalija, limitiranje cena za osnovne životne namirnice, ishrana zatvorenika; krađa stoke, razbojništva; staranje o verskom i moralnom životu građana. U periodu od 1850. do 1860. godine građu političko-upravne funkcije Magistrata čine uglavnom naredbe viših državnih organa u vezi sa likvidiranjem revolucionarne 1848. i 1849. godine; traganja za politički sumnjivim licima, zabrane štampe, smeštaj i izdržavanje vojnih jedinica. Posle 1860. godine građa ponovo upućuje na spise koji ilustruju politički, ekonomski, pravni, kulturni, prosvetni i zdravstveni položaj i život grada.

Spisi i knjige su skoro u potpunosti sačuvani.

 
       
 

4.2.

 Zbirka vandrovki (1821-1877)

Knjige:
Kutija: 8 (1821-1877)
Od toga:

  1. Putne knjižice 664 (1821-1877)

Na nemačkom i mađarskom.
Arhivistički obrađena.
Izrađen je analitički inventar – 1 sveska (1821-1877)

Zbirka sadrži knjižice-vandrovke o podacima o vandrovanju pančevačkih zanatlija i trgovačkih pomoćnika. Zbirka je nastala izdvajanjem knjižica iz fonda Magistrata prilikom
njegovog registraturskog sređivanja.

Knjižice-vandrovke su većim delom sačuvane.

 
       
 

4.3.

 

Magistrat – Mađarska buna (1848-1849)

Spisi:
Kutija: 8 (1848-1849)

Na nemačkom i srpskom.
Arhivistički obrađen:

Informativna sredstva:

  1. Analitički inventar – 1 knjiga (1848-1849)
  2. Regesti za 1.121 dokumenat (1848-1849)
  3. Tematska kartoteka sa 1.121 kartonom (1848-1849)
 
 
General Stevan Knićanin
Građa ove serije sadrži: delovodnik Komande nacionalne garde, započet 19. avgusta 1848. godine; dopis Magistrata Okružnom odboru kojim se izražava želja ovdašnjeg stanovništva da Patrijarh sazove skupštinu radi izbora vojvode; izveštaj o suspenziji gradonačelnika Lepijera, velikog beležnika Grebnera i policijskog komesara Eramfelda; molba za pasoš Ilije Milosavljevića (Kolarca); molbe dobrovoljaca da se regrutuju u puk generala Knićanina; naređenje Okružnog odbora da se narodnim deputatima obezbedi besplatni "kvartir"; zahtev narodnog komesara Vikentija Kostića kojim traži sprovođenje patrijarhovih naređenja; izveštaji Magistrata o poteškoćama oko nabavke ishrane, novca i ostale opreme za vojsku; zabrana plate oficirima koji su se zakleli na vernost Mađarima; nadzor Okružnog odbora nad finansijskim poslovanjem Magistrata; objave o sankcijama dezertera koji su služili u mađarskoj pobunjeničkoj vojsci; ostali spisi publičkog, političkog i ekonomskog departmana Magistrata. Revolucionarne 1848. i 1849. godine donele su i pančevačkom Magistratu znatne promene. Nova, provizorna magistratska uprava izabrana je 22. marta 1848. godine. Vikentije Kostić postao je gradonačelnik, Herman G raf komesar policije, a 5 Srba i 3 Nemca savetnici. Novi Magistrat je već 25. marta uputio caru peticiju od 9 tačaka kojom traži da se oslobode stege i samovolje vojnih vlasti. Posle ulaska nemačko-banatske artiljerije u Pančevo, 20. septembra 1849. godine, Magistrat je ponovo preuzeo svoje ranije funkcije. Profesor Đorđe Živanović je prilikom registraturskog sređivanja fonda Magistrata izdvojio spise iz 1848. i 1849. godine. Ovu građu je arhivistički obradio i signirao sa "Magistrat – Mađarska buna". Pošto su dokumenti već korišćeni u naučne svrhe, ostavljena im je Živanovićeva signatura.

Spisi su većim delom sačuvani.
 
       
 

4.4.

Magistrat municipalnog grada Pančeva (1872-1918)
(Pancsova Törvényhatósyági Joggal Felruházott Város Tanácsa )

Spisi:
Kutija: 5040 (1872-1918)

Knjige:
Sveske: 663 (1872-1918)
Od toga:

  1. Zapisnika 160 (1874-1918)
  2. Delovodnika 263 (1873-1918)
  3. Registara 240 (1873-1918)


Na nemačkom i mađarskom.
Registraturski sređen.
Izrađen je sumarni inventar – 2 sveske (1872-1918)

Građa uglavnom sadrži statute grada, izveštaje o odlukama gradskog predstavničkog tela; predmete o školstvu, školskim i drugim javnim zgradama; građevinske dozvole; uverenja o zavičajnosti; regrutacije, socijalnu pomoć, potvrđivanje pravila raznih društava, odobrenja za osnivanje i podizanje industrijskih objekata; dozvole za izlaženje dnevnih i nedeljnih listova; naredbe u vezi sa sprovođenjem opštinskih i zemaljskih izbora, izveštaje o štrajkovima i progresivnim strujanjem radnika, zabranu proslave 1. maja; izveštaje poreskog zvanja, gradskog fizikata i siročadskog stola; poternice i lične opise prestupnika, dozvole za razne priredbe; pristojbe u vezi sa prenosom nekretnina i nasledstava, odluke u predmetima prenosa zakupa, sklapanje ugovora o zakupima, egzekucije, razne statističke izveštaje i sl.

Spisi i knjige su uglavnom sačuvani.

 
         
         
Home ] O Arhivu ] Fondovi i zbirke ] Izdanja ] Izložbe ] Istorija Pančeva ] Događaji ] Galerija ] Kontakt ] Mapa ] About Us ] Archiv ]
Istorijski arhiv u Pančevu
Srbija i Crna Gora, 26000 Pančevo, Nemanjina b.b.
tel/fax: (+381 13) 317-344; 331-240, E-mail: arhivp@panet.rs
 Infotrend Crea(c)tive Design Revised: 17 Mar 2009